Elke tijdelijke elektrische installatie in België heeft een eendraadschema en een situatieplan nodig, ook als het om een festivalweide, een beursstand of een werfkast met één kring gaat. De keurder vergelijkt die twee documenten vóór de ingebruikname met wat er werkelijk staat. Wie met gekend, conform materiaal werkt, tekent dat schema sneller en slaagt vlotter voor de keuring: elke kast, beveiliging en kabel staat al met haar gegevens vast voordat u begint te tekenen. Hieronder leest u wat er op het schema moet staan, hoe u het stap voor stap opbouwt en waar het in de praktijk misloopt.

Stroomhuren

Werk met materiaal voor tijdelijke stroom

Stroomhuren verhuurt stroomkasten, kabels, verdeelpanelen en aardingsmaterialen voor tijdelijke installaties in de event-, bouw- en technische sector.

Bezoeken

Kort samengevat

Een tijdelijke installatie (evenement, werf, mobiele opstelling) moet vóór ingebruikname gekeurd worden en daarna jaarlijks, zolang ze in gebruik blijft.
Zonder eendraadschema én situatieplan ter plaatse kan de keuring niet doorgaan.
Op het schema staan per stroombaan de beveiliging (curve, nominale stroom, kortsluitvastheid), de kabels, de plaatsingswijze en het aardingsstelsel.
Voor evenementen vragen de hulpverleningszones meestal differentieelbeveiliging van maximaal 100 mA en een spreidingsweerstand van maximaal 500 Ω.
Hoe gestandaardiseerder de kasten en kabels, hoe eenvoudiger het schema en hoe kleiner de kans op afwijkingen tijdens de keuring.

Inhoudsopgave

Wat een eendraadschema is, en wat het situatieplan toevoegt
Wanneer de keuring verplicht is, en waarom het schema beslist
Wat er op het schema van een tijdelijke installatie moet staan
Zo bouwt u het eendraadschema stap voor stap op
Een voorbeeld: een tweedaags bedrijfsevent
De fouten die een keuring doen mislukken
Materiaal dat uw schema eenvoudiger maakt
Onze kijk op het schema van tijdelijke installaties
Veelgestelde vragen
Bronnen

Wat een eendraadschema is, en wat het situatieplan toevoegt

De FOD Economie omschrijft een eendraadschema als een schematische voorstelling van de stroombanen, hun verbindingen en het elektrisch materieel van een installatie, met de samenstelling en kenmerken ervan. Het heet eendraad omdat elke kabel als één lijn getekend wordt, hoeveel geleiders erin zitten. U ziet dus in één oogopslag welke kast welke kring voedt en hoe die beveiligd is.

Het situatieplan is het tweede document. Het toont waar de onderdelen fysiek staan: verdeelborden, contactdozen, lichtpunten, vaste toestellen en bronnen. Bij een evenement is dat concreet een plattegrond van het terrein met de hoofdkast, de verdeelkasten bij podium, bar en catering, de kabeltracés en de aardpennen.

Het AREI (het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, de Belgische basiswet voor elektrische veiligheid) noemt een installatie tijdelijk als ze maar een beperkte duur heeft. De FOD geeft als voorbeelden foorinstallaties en werfinstallaties, elk met een eigen hoofdstuk in het reglement. Evenementen, tenten, standen en tijdelijke productie- of logistieke opstellingen vallen in dezelfde logica.

Wat een eendraadschema is, en wat het situatieplan toevoegt

Wanneer de keuring verplicht is, en waarom het schema beslist

Voor tijdelijke, mobiele of verplaatsbare installaties legt het AREI twee controles op. De FOD Economie vermeldt een conformiteitscontrole vóór de ingebruikname (hoofdstuk 6.4) en een jaarlijkse periodieke controle (hoofdstuk 6.5). Die keuring gebeurt door een erkend organisme, een stap die de wet aan een onafhankelijke controleur geeft en die u dus inplant in uw planning, niet erna.

Het schema is daarbij het referentiedocument. De keurder controleert of wat getekend staat overeenkomt met wat er staat: dezelfde kasten, dezelfde beveiligingen, dezelfde kabels, dezelfde aarding. Een schema dat niet klopt met de werkelijkheid is een reden tot afkeuring, ook als de installatie zelf veilig is.

Voor evenementen komen daar de eisen van de brandweer bij. Volgens het platform Veilige Evenementen vragen de meeste hulpverleningszones dat stroombanen beschermd zijn door een differentieelschakelaar van maximaal 100 mA, dat de beschermingsgeleiders van tenten, structuren en standen verbonden zijn met een aardverbinding met een spreidingsweerstand van maximaal 500 Ω, en dat een externe dienst voor technische controle keurt volgens het AREI. Het keuringsverslag is dus vaak ook een voorwaarde in uw evenementenvergunning. Meer over de volledige set eisen leest u in onze uitleg over technische eisen voor evenementenstroom.

Wanneer de keuring verplicht is, en waarom het schema beslist

Wat er op het schema van een tijdelijke installatie moet staan

Een tijdelijke installatie in een event- of bedrijfscontext is meestal niet-huishoudelijk. Ook daar zijn situatieplannen en plannen van de aardverbindingen verplicht, en vermelden de stroombaanschema’s onder meer het aardverbindingssysteem en de te verwachten kortsluitstroom wanneer die hoger ligt dan 3000 A.

Voor tijdelijke werfinstallaties beschrijft een keuringsbrochure van BTI hoe het schema concreet opgebouwd wordt: stroombanen met hoofdletters aanduiden, elk lichtpunt en stopcontact nummeren vanaf de automaat in het verdeelbord, en van elke beveiliging de curve, de nominale stroom en de kortsluitvastheid vermelden. Ook de plaatsingswijze van de leidingen komt met symbolen op het schema.

Bij niet-huishoudelijke tijdelijke installaties hoort het schema bovendien in een elektrisch dossier. Volgens Normec BTV moeten schema’s en plannen geactualiseerd en ter plaatse beschikbaar zijn, met een ondubbelzinnig nummer, een versie en een versiedatum, samen met een ondertekend document over de uitwendige invloeden (regen, stof, mechanische belasting, publiek).

Onderdeel	Wat u noteert	Waarom de keurder het wil zien
Voeding	Netaansluiting of generator, vermogen, aardingsstelsel	Bepaalt de beveiliging van de hele installatie
Hoofdkast	Hoofdschakelaar, algemene differentieel, gevoeligheid	Eerste beveiliging tegen aanraking en brand
Verdeelkasten	Naam of nummer, positie, voedende kabel	Volgt de stroom van bron tot eindpunt
Stroombanen	Letter per kring, beveiliging met curve, In en kortsluitvastheid	Controle of kabel en beveiliging bij elkaar passen
Kabels	Type, doorsnede, lengte, plaatsingswijze	Spanningsval, opwarming, mechanische bescherming
Eindpunten	Genummerde stopcontacten, lichtpunten, vaste toestellen	Elke verbruiker terug te vinden
Aarding	Aardpennen, aardingsonderbreker, gemeten spreidingsweerstand	Bescherming tegen gevaarlijke aanraakspanning
Dossiergegevens	Nummer, versie, datum, opsteller	Bewijs dat het schema bij deze opstelling hoort

Zo bouwt u het eendraadschema stap voor stap op

Het AREI legt de opmaak van de schema’s bij de verantwoordelijke voor de uitvoering van de installatie, in de praktijk de elektrotechnisch bevoegde persoon die de opstelling bouwt. De stappen hieronder volgen de stroom: van de bron naar de laatste contactdoos.

1. Begin bij de bron en het aardingsstelsel

Noteer waar de stroom vandaan komt: een vaste aansluiting op het terrein, een werfkast of een generator. Schrijf het beschikbare vermogen erbij en het aardingsstelsel (TT of TN-S bij tijdelijke opstellingen). Hier gaat het vaak mis: organisatoren tekenen de kasten netjes, maar laten de bron weg. Zonder bron kan de keurder niet nagaan of de beveiliging stroomafwaarts klopt.

2. Teken de hoofdkast met de algemene beveiliging

De hoofdkast krijgt een hoofdschakelaar en een algemene differentieelschakelaar. Vermeld de gevoeligheid in mA en de nominale stroom. Kiest u een kast met gekende, vaste componenten, dan neemt u die gegevens één op één over. Bij zelf samengestelde of oudere kasten moet u ze eerst op het materiaal zelf gaan opzoeken, en net daar ontstaan de meeste tekenfouten.

3. Voeg de verdeelkasten toe

Geef elke verdeelkast een naam die ook op het terrein op de kast staat, bijvoorbeeld V1 Podium, V2 Bar, V3 Catering. Teken de voedende kabel van de hoofdkast naar elke verdeelkast met type, doorsnede en lengte. Een verdeelkast zoals onze verdeelkast 32A is één bouwsteen met vaste uitgangen, wat het schema overzichtelijk houdt.

4. Benoem de stroombanen met letters

Elke kring krijgt een hoofdletter: A, B, C. Zet bij elke kring de automaat met curve (B, C of D), nominale stroom en kortsluitvastheid in kA. Let op de curve: zware aanloopstromen van koelinstallaties of motoren vragen vaak een andere curve dan verlichting. Kiest u die op gevoel, dan valt de beveiliging af tijdens de opbouw of klopt ze niet met het schema.

5. Nummer elk eindpunt

Nummer de contactdozen en lichtpunten per kring, vertrekkend vanaf de automaat: A1, A2, A3. Bij een evenement zijn dat de CEE- en Schuko-uitgangen waar foodtrucks, geluid en licht op aansluiten. Wie hier slordig is, verliest tijd bij een storing: niemand weet welke automaat de koelcel van de bar voedt.

6. Vermeld de plaatsingswijze van de kabels

Geef met symbolen aan hoe kabels liggen: op de grond, in een kabelgoot, onder een kabelbrug of bovengronds. Voor de keurder telt dat mee, want kabels op een looproute met publiek vragen mechanische bescherming. Een kabelgoot of kabelbrug op het schema toont dat u daar rekening mee hield.

7. Teken de aarding en noteer de meting

Zet de aardpennen, de aardingsonderbreker en de beschermingsgeleiders naar tenten en structuren op schema en situatieplan. Meet de spreidingsweerstand vóór de keuring, zodat u niet pas bij de controle ontdekt dat de bodem te droog is. Met een digitale aardingsmeter kent u de waarde op voorhand. In onze gids over aarding en keuring leest u hoe u die meting voorbereidt.

8. Maak het situatieplan en sluit het dossier af

Leg het schema op een plattegrond van het terrein: posities van kasten, kabeltracés, aardpennen en zones met publiek. Geef beide documenten een nummer, een versie en een datum, en bewaar ze geprint in of bij de hoofdkast. Verandert de opstelling na de opbouw, pas dan de versie aan vóór de keurder langskomt.

Een voorbeeld: een tweedaags bedrijfsevent

Neem een bedrijfsfeest in een tent op een parking, met een podium, een bar met koeling en twee foodtrucks. Het schema ziet er in grote lijnen zo uit:

Voeding: werfkast op het terrein, TT-stelsel, aardpen bij de hoofdkast.
Hoofdkast: hoofdschakelaar en algemene differentieel, met de gevoeligheid die de hulpverleningszone vraagt.
V1 Podium: kring A voor licht, kring B voor geluid, elk met eigen automaat en differentieel.
V2 Bar: kring C voor koeling, kring D voor tapinstallatie en kassa.
V3 Catering: kring E en F, elk één CEE-uitgang per foodtruck.
Kabels: voedingskabels naar V1 tot V3 met lengte en doorsnede, over de looproute in een kabelbrug.
Aarding: beschermingsgeleider van de tentstructuur naar de aardingsonderbreker, gemeten waarde genoteerd.

Zes kringen, drie verdeelkasten, één aardpunt. Op papier is dat een A4. Het verschil tussen een keuring die in een kwartier rond is en een keuring met opmerkingen zit bijna altijd in drie dingen: ontbrekende beveiligingsgegevens, een kabeltracé dat anders ligt dan getekend, of een aardingswaarde die niemand gemeten heeft. Wie gestandaardiseerde kasten en kabels gebruikt, schrapt de eerste twee risico’s grotendeels.

De fouten die een keuring doen mislukken

Schema van vorig jaar hergebruikt. De opstelling is verschoven, een kast is erbij gekomen, maar versie en datum zijn niet aangepast.
Gemengd materiaal. Kasten van verschillende herkomst met onbekende of onleesbare gegevens op de beveiligingen.
Geen aardingsmeting. De pen staat er, maar de spreidingsweerstand is niet bekend of te hoog.
Ontbrekende plaatsingswijze. Kabels over een publieke route zonder bescherming of zonder symbool op het schema.
Schema niet ter plaatse. Het staat in een mailbox, niet bij de kast waar de keurder het vraagt.

Materiaal dat uw schema eenvoudiger maakt

Stroomhuren verhuurt stroomkasten, verdeelkasten, CEE- en Schuko-kabels, aardingsmateriaal, overgangen, kabelgoten en meetapparatuur, ook als complete gebruiksklare sets die voldoen aan de Europese normen. U kiest voor dry hire, waarbij u het materiaal zelf ophaalt en plaatst, of voor volledige installatiebemiddeling.

U krijgt een offerte binnen 24 uur, we zijn 24/7 bereikbaar en met de nachtsas haalt u materiaal op of brengt u het terug buiten de kantooruren. Fien is uw vaste aanspreekpunt voor vragen over de opstelling en veiligheid. Bekijk het aanbod voor stroom huren voor uw evenement of stel uw set samen via de verdeelkasten.

Onze kijk op het schema van tijdelijke installaties

Een eendraadschema is voor ons geen papierwerk voor de keurder, het is de eerste veiligheidscontrole van uw opstelling. Wie het schema tekent voordat de kabels uitgerold worden, ziet meteen waar een kring te zwaar belast is, waar een beveiliging niet past of waar publiek over een kabel loopt.

Dat lukt het best met materiaal waarvan u alles weet. Daarom verhuren we kasten, kabels en aardingsmateriaal die voldoen aan de Europese normen, en geven we veiligheidsadvies bij de samenstelling. Met VCA-certificering en een vaste contactpersoon weet u wie u belt als de indeling op het laatste moment verandert.

Ons advies: plan de keuring mee in uw draaiboek, meet de aarding op voorhand en houd het schema bij de kast. Dan wordt de keuring een formaliteit in plaats van een risico voor uw evenement.

Belgalink

Veelgestelde vragen

Is een keuring van een tijdelijke elektrische installatie verplicht?

Ja. Het AREI vraagt een conformiteitscontrole vóór de ingebruikname en, zolang de installatie in gebruik blijft, een jaarlijkse periodieke controle. De keuring gebeurt door een erkend organisme, en voor evenementen vraagt de hulpverleningszone het verslag meestal ook op.

Wie mag het eendraadschema van een tijdelijke installatie tekenen?

Het AREI legt de opmaak bij de verantwoordelijke voor de uitvoering van de installatie. In de praktijk is dat de elektrotechnisch bevoegde persoon die de opstelling bouwt en er verantwoordelijk voor is. Hij of zij tekent ook het situatieplan en houdt beide documenten actueel.

Wat is het verschil tussen een eendraadschema en een situatieplan?

Het eendraadschema toont hoe de installatie elektrisch in elkaar zit: bron, kasten, kringen, beveiligingen en kabels. Het situatieplan toont waar alles fysiek staat op het terrein. De keurder heeft beide nodig om de installatie te controleren.

Kan ik hetzelfde schema gebruiken voor een volgende editie van mijn evenement?

Alleen als de opstelling identiek is. Verandert er een kast, kring of kabeltracé, dan past u het schema aan en geeft u het een nieuwe versie en datum. Het schema moet altijd overeenkomen met wat er ter plaatse staat.

Welke gegevens van de beveiligingen moeten op het schema?

Per automaat noteert u de curve, de nominale stroom en de kortsluitvastheid, en per differentieelschakelaar de gevoeligheid in mA en de nominale stroom. Met materiaal waarvan die gegevens vastliggen, neemt u ze rechtstreeks over in het schema.