Naar de inhoud
Terug naar blog

3x230 V of 3x400 V + N: het verschil voor je evenementstroom

3x230 V of 3x400 V + N: het verschil voor je evenementstroom

Het verschil zit in één draad: de nulgeleider. Een 3x400 V + N-net heeft vier geleiders (drie fasen en een nul), met 400 V tussen de fasen en 230 V tussen fase en nul. Een 3x230 V-net heeft drie geleiders zonder nul, met 230 V tussen de fasen. Je eenfasige toestellen hangen daar dus tussen twee fasen. Op een evenement of werf betekent die ene draad minder vermogen bij dezelfde zekering, andere stekkers, een andere beveiliging en soms een motor die je anders moet schakelen. Ken je het net vóór je materiaal bestelt, dan sluit je de dag zelf in één keer aan. Daarom vragen we bij elke huuraanvraag eerst naar de netvorm op je locatie, zodat de set kabels en verdeelkasten daarop is afgestemd.

Stroomhuren
stroomhuren.be
Stem je stroommateriaal af op het net
Stroomhuren verhuurt stroomkasten, kabels en verdeelpanelen voor tijdelijke stroomvoorzieningen, afgestemd op jouw locatie en project.
Bezoeken

Kort samengevat

  • 3x400 V + N heeft 4 geleiders met nul: 400 V tussen fasen, 230 V tussen fase en nul. Dit is in België de meest verspreide netvorm.
  • 3x230 V heeft 3 geleiders zonder nul: 230 V tussen fasen. In Brussel draait nog zowat 80% van het grondgebied op 230 V.
  • Bij dezelfde 40 A haal je volgens ORES 15,9 kVA op 3x230 V en 27,7 kVA op 3x400 V + N.
  • Op 3x230 V staan beide draden van een eenfasige kring onder spanning: beveiliging en scheiding moeten dan beide polen onderbreken.
  • Laat het nettype bevestigen door de netbeheerder of een elektricien en geef het mee bij je huuraanvraag. Zo past het materiaal bij je stroompunt.

Inhoudsopgave

Het verschil in één tabel

Wie een stroompunt deelt met een cateraar, een lichttechnicus en een koelwagen, wil vooral weten wat er uit die kast komt. Dit zijn de verschillen die op locatie tellen:

Kenmerk 3x230 V 3x400 V + N
Aantal geleiders van het net 3 (geen nul) 4 (drie fasen + nul)
Spanning tussen twee fasen 230 V 400 V
Spanning fase-nul niet aanwezig 230 V
Eenfasige kring (stopcontacten, licht) tussen twee fasen tussen fase en nul
Vermogen bij 40 A 15,9 kVA 27,7 kVA
Vermogen bij 63 A 25 kVA 43,6 kVA
Kleuren aan de meter bruin, zwart, grijs bruin, zwart, grijs, blauw
Motor 230/400 V in driehoek in ster

De vermogens komen uit de vermogentabel van ORES, de kleuren uit de ORES-fiche over de meterplaats en de motorschakeling uit de uitleg van keuringsorganisme Atlas Contrôle over ster en driehoek.

Waar je welk net tegenkomt in België

Beide netten bestaan in België naast elkaar. Volgens Atlas Contrôle is 3x400 V + N de meest verspreide distributievorm en is 3x230 V het historische net dat geleidelijk wordt vervangen. In de industrie bestaat ook nog 3x690 V + N, maar dat kom je op een evenemententerrein zelden tegen.

Voor wie in Brussel werkt, is 3x230 V nog de regel. Sibelga, de Brusselse netbeheerder, meldt dat 80% van het Brusselse grondgebied op 230 V draait en dat 400 V niet overal beschikbaar is. Een receptie in een Brussels herenhuis, een popupstand in een oude loods in Anderlecht of een filmset in een appartementsgebouw: grote kans dat je daar op een net zonder nul zit.

In Vlaanderen en Wallonië is 3x400 V + N de norm bij nieuwere aansluitingen, maar oudere stadsdelen en bestaande gebouwen hangen soms nog aan 230 V. Fluvius onderscheidt in zijn technische documentatie dan ook vier meterconfiguraties: eenfasig en driefasig op een net met nulverdeling (3N400 V), en eenfasig en driefasig op een net zonder nulverdeling (3x230 V). Een festivalweide in de Kempen en een zaal in een Gentse binnenstad kunnen dus elk een ander antwoord geven.

Zo herken je het net op je locatie

Je hoeft geen elektricien te zijn om een eerste inschatting te maken. Het definitieve antwoord komt wel van iemand die bevoegd is om te meten.

Stap 1: kijk naar de draden aan de meter

In de meterkast zie je hoeveel geleiders binnenkomen en welke kleur ze hebben. Volgens de ORES-fiche E-02 is een driefasige 3x230 V-aansluiting bruin, zwart en grijs, en komt er bij 3x400 V + N een blauwe draad bij. Vier draden met een blauwe ertussen wijzen dus op 400 V met nul, drie draden zonder blauwe op 230 V. Een geheugensteun voor alle kleuren, inclusief de geel-groene beschermingsgeleider, vind je in onze gids over fasekleuren en markering.

Opgelet: een blauwe draad bewijst niet altijd dat er een nul is. Het Belgische reglement laat toe dat een blauwe geleider in een kabel zonder nul als fase wordt gebruikt, zoals Belix Group in zijn uitleg over beide netten aangeeft. In oudere gebouwen kan blauw dus gewoon een fase zijn.

Stap 1: kijk naar de draden aan de meter

Stap 2: lees de meter

Op veel meters staat het type aansluiting als pictogram of letterlijk vermeld, zoals Energids beschrijft. Noteer meteen ook de stroomsterkte van de hoofdzekering (25 A, 40 A, 63 A …). Die heb je nodig om het vermogen te berekenen.

Stap 3: laat het bevestigen

De zekerste weg is een meting door een gekwalificeerde elektricien of een vraag aan de netbeheerder, die het nettype op eenvoudige vraag doorgeeft. Op een 3x230 V-net meet je tussen elke fase en de aarde ongeveer 133 V (230 gedeeld door √3). Op 3x400 V + N is dat 230 V fase-aarde en 0 V tussen nul en aarde. Meet dit niet zelf aan een open kast: het is werk voor een bevoegd persoon.

Voor evenementen op een locatie die je niet kent, vraag je het nettype dus best bij je eerste plaatsbezoek op. Zet het in je technische fiche, naast de zekeringwaarde en de afstand tot het podium of de foodtruckzone.

Vermogen: waarom 40 A niet overal hetzelfde oplevert

Dit is waar het verschil op een evenement het hardst aankomt. ORES geeft de rekenregel voor driefasig vermogen: spanning x 1,73 x stroomsterkte, gedeeld door 1000, geeft kVA. Omdat de spanning tussen de fasen op 3x230 V lager is, haal je bij dezelfde zekering duidelijk minder vermogen.

Zekering 3x230 V 3x400 V + N
32 A ± 12,7 kVA ± 22,1 kVA
40 A 15,9 kVA 27,7 kVA
63 A 25 kVA 43,6 kVA

De waarden bij 40 A en 63 A zijn die van ORES. Die bij 32 A hebben we met dezelfde formule berekend.

Een rekenvoorbeeld

Stel: je organiseert een stadsmarkt met vier foodtrucks die elk een 16 A-aansluiting op 230 V vragen, plus een kleine geluidsinstallatie. Op een 3x400 V + N-aansluiting van 40 A heb je 27,7 kVA. Je verdeelt de trucks over de drie fasen en hebt nog marge. Staat dezelfde markt op een Brussels plein met 3x230 V en ook 40 A, dan zit je op 15,9 kVA. Vier trucks die tegelijk bakken, frituren en koelen, kunnen dat al opsouperen voor de geluidsinstallatie aan de beurt is.

Vergelijking van 27,7 en 15,9 kVA

Houd ook rekening met de verdeling over de fasen. Bij een ongelijke belasting telt elke fasegeleider afzonderlijk: één overbelaste fase doet de zekering springen, ook al is het totaal op papier nog niet bereikt. Op 3x230 V komt daar een extra puzzel bij. Elke eenfasige kring hangt tussen twee fasen en belast er dus twee tegelijk.

Wil je je totale verbruik per toestel uitrekenen, gebruik dan onze gids voor vermogen berekenen voor een evenement. Leg het resultaat naast de tabel hierboven en je ziet meteen of je stroompunt volstaat.

Wat het betekent voor kabels, verdeelkasten en stekkers

Het nettype bepaalt welk materiaal je tussen het stroompunt en je toestellen legt. Hier gaat het op locatie het vaakst mis.

Stekkers en kabels

De rode vijfpolige CEE-stekker is gemaakt voor 3x400 V + N: drie fasen, een nul en aarde. Daarom zijn een CEE-verlengkabel 32A (5 x 6 mm²) of een krachtstroomkabel voor 400 V de standaard op de meeste Belgische evenementen. Op een net zonder nul is die vijfde pin niet vanzelf wat je verwacht. CEE-stekkers hebben per spanning een eigen kleur en een eigen positie van de aardpin, zodat je ze niet verkeerd kunt insteken. Hoe dat systeem werkt, lees je in onze uitleg over CEE-stekkers, kleurcode en pinnen.

Verdeelkasten

Een verdeelkast voor 3x400 V + N haalt zijn 230 V-stopcontacten tussen een fase en de nul. Op een net zonder nul is die nul er niet. De kast moet dan anders opgebouwd zijn: de eenfasige uitgangen hangen tussen twee fasen en elke kring wordt tweepolig beveiligd. ORES schrijft zelf voor dat een 3x230 V-installatie zo ontworpen moet zijn dat ze na aanpassing van het verdeelbord en de driefasige stopcontacten op 3x400 V + N kan overschakelen (fiche E-02). Het verdeelbord maakt dus het verschil. Bij ons kies je onder meer een verdeelkast van 32A of 63A, afgestemd op het stroompunt dat je doorgeeft.

Beveiliging van eenfasige kringen

Op 3x400 V + N staat alleen de fase onder spanning ten opzichte van de aarde. Op 3x230 V staan beide draden van een eenfasige kring onder spanning. Daarom moeten scheiding en differentieelschakelaars daar alle actieve geleiders onderbreken. Een eenpolige schakelaar laat de tweede draad onder spanning staan, ook als het licht uit is. Voor een techniekploeg die een stand ombouwt terwijl de kast “uit” staat, is dat het verschil tussen veilig werken en een schok.

Motoren, pompen en koelaggregaten

Veel driefasige motoren hebben een kenplaat met 230/400 V. Volgens Atlas Contrôle sluit je zo’n motor in driehoek aan op 3x230 V en in ster op 3x400 V + N. Een schakelfout doet de wikkeling doorbranden. Ook de thermische beveiliging wordt per schakeling anders ingesteld. Voor productiebedrijven en logistieke spelers die koelcontainers, pompen of transportbanden meebrengen, is dit de controle die je vóór het inpluggen doet: kenplaat lezen, nettype naast elkaar leggen, schakeling laten nakijken.

Omvormers en laders

Apparatuur die een nul nodig heeft, werkt op 3x230 V niet zomaar. Een driefasige omvormer moet op een net zonder nul in principe via een scheidingstransformator worden aangesloten, tenzij hij uitdrukkelijk voor zo’n net is ontworpen (Belix Group). Brengt een standhouder een driefasige batterij of laadpunt mee, vraag dan vooraf of het toestel zonder nul kan werken.

Veiligheid en keuring op een tijdelijke installatie

Welk net je ook hebt, een tijdelijke installatie op een evenement moet aan dezelfde basiseisen voldoen. De Vlaamse hulpverleningszones zetten op veilige-evenementen.be onder meer deze eisen op een rij:

  1. Beschermingsgeleiders verbonden met een aardverbinding met een spreidingsweerstand van hoogstens 500 Ω.
  2. Differentieelschakelaars van hoogstens 100 mA op alle stroombanen.
  3. Een keuring volgens het AREI (het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) door een erkend keuringsorganisme.
  4. CE-gemarkeerd materiaal.
  5. Kabelgoten waar kabels over de openbare weg lopen, en bescherming tegen weer en wind.

De precieze eisen kunnen per hulpverleningszone verschillen. Leg daarom ook het evenementenreglement van je zone naast je plan. Voor de aarding en de meting ervan huur je aardingsmateriaal en een aardingsmeter. Hoe aarding en keuring samenhangen, lees je in onze gids over aarding en keuring bij tijdelijke installaties.

Eén regel geldt op beide netten zonder uitzondering: de nul van het net verbind je nooit zelf met de aarde en je gebruikt hem nooit als beschermingsgeleider, tenzij de netbeheerder dat uitdrukkelijk toestaat. Twijfel je over de aansluiting op het stroompunt zelf, laat het dan over aan een bevoegde elektricien.

Het AREI zelf blijft bewegen. Volgens de FOD Economie is het koninklijk besluit van 6 oktober 2025 van toepassing sinds 1 april 2026 en een nieuw besluit van 13 augustus 2026 sinds 1 november 2026. Ga voor je keuring uit van de versie die op de FOD-pagina staat.

Het juiste materiaal voor jouw stroompunt

Of je nu een trouwfeest in een Brusselse tuin of een driedaags festival op een weide bekabelt: het werk begint bij de netvorm. Geef ons het nettype, de zekeringwaarde en je lijst met verbruikers door en je krijgt binnen 24 uur een offerte. Je kiest zelf hoe ver we meegaan: dry hire, waarbij je het materiaal ophaalt en zelf plaatst, of volledige service met installatiebemiddeling.

Stroomhuren

We werken VCA-gecertificeerd, ons materiaal voldoet aan de Europese normen en we zijn 24/7 bereikbaar. Via de nachtsas haal je af of breng je terug buiten de kantooruren. Fien is je vaste aanspreekpunt, van de eerste vraag tot het terugbrengen. Bekijk ons volledige aanbod aan kabels, verdeelkasten en aarding of vraag meteen stroom voor je evenement aan.

Onze kijk op 3x230 V en 3x400 V + N

De vraag “3x230 of 3x400 + N?” lijkt technisch, maar op een evenement is ze vooral praktisch. Wie de netvorm pas op de opbouwdag ontdekt, staat met een kast die niet past en een technische ploeg die wacht.

Daarom stellen we die vraag zelf als eerste. Een set kabels en verdeelkasten is pas gebruiksklaar als ze klopt met het stroompunt: de juiste stekker, een verdeling die beide netten aankan waar dat nodig is, en beveiliging op alle actieve geleiders.

Een stroompunt met 3x230 V is geen probleem. Het vraagt wel een plan dat eerlijk rekent met de 15,9 kVA die 40 A daar oplevert, in plaats van de 27,7 kVA die je op 400 V zou hebben. Wie daarmee rekening houdt, verdeelt foodtrucks, licht en geluid zo dat niets uitvalt.

Daar zijn we voor: het juiste materiaal, veiligheidsadvies en één vast aanspreekpunt dat je project kent.

Belgalink

Veelgestelde vragen

Kan ik een 400 V-toestel aansluiten op een 3x230 V-net?

Niet zonder meer. Een driefasige motor met kenplaat 230/400 V kan wel, op voorwaarde dat hij in driehoek wordt geschakeld. Toestellen die een nul nodig hebben, zoals sommige omvormers en laders, vragen een oplossing die voor een net zonder nul is ontworpen. Laat de aansluiting nakijken door een bevoegde elektricien voor je inplugt.

Waarom haal ik op 3x230 V minder vermogen bij dezelfde zekering?

Omdat de spanning tussen de fasen lager is: 230 V in plaats van 400 V. Volgens de ORES-formule geeft 40 A daardoor 15,9 kVA op 3x230 V en 27,7 kVA op 3x400 V + N. Plan je verbruikers dus op het werkelijke net, niet op het zekeringgetal alleen.

Hoe weet ik zeker welk net er op mijn evenementlocatie ligt?

Kijk naar het aantal draden en de kleuren aan de meter en lees het pictogram op de meter. Laat het daarna bevestigen door de netbeheerder of een elektricien, want een blauwe draad kan in oudere installaties ook een fase zijn. Geef het resultaat mee bij je huuraanvraag.

Werken jullie verdeelkasten op beide netten?

We stemmen de set af op het stroompunt dat je doorgeeft en adviseren je over de veilige opbouw. Vermeld daarom bij je aanvraag het nettype en de zekeringwaarde. Je krijgt binnen 24 uur een offerte.

Bronnen

ORES: technische gegevens van je aansluiting herkennen ORES: fiche E-02, voorbereiding van de meterplaats Sibelga: elektrisch vermogen en 230 V of 400 V Fluvius: driefasige meters en netconfiguraties Atlas Contrôle: fasespanning, lijnspanning, ster en driehoek Belix Group: netten 3x230 V en 3N 400 V Energids: eenfasig of driefasig Veilige evenementen: veilig gebruik van elektrische installaties FOD Economie: Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties

Aanbevelingen