CE markering verdeelkasten: wat fabrikanten en paneelbouwers moeten weten
7 min lezenRedactie Stroomhuren.be
Ja: verdeelkasten binnen de spanningsgrenzen vallen doorgaans onder de Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU. De fabrikant of de partij die de kast samenstelt moet de conformiteitsbeoordeling uitvoeren, een technisch dossier opbouwen en een EU-conformiteitsverklaring opstellen voordat het product op de markt komt. De eerste stap is simpel: bepaal welke normen van toepassing zijn en open het technisch dossier.
Kort samengevat:
- Een verdeelkast onder de Laagspanningsrichtlijn moet voldoen aan de normen EN 61439 en een conformiteitsprocedure doorlopen voordat deze op de markt komt.
- De fabrikant of samensteller voert de conformiteitsbeoordeling uit en ondertekent de EU-conformiteitsverklaring, terwijl importeurs en distributeurs verantwoordelijk zijn voor juiste documentatie en zichtbaar CE-merk.
- Bij het toevoegen van componenten of het aanbrengen van wijzigingen die veiligheidskenmerken beïnvloeden, moet het technisch dossier worden bijgewerkt en opnieuw worden getoetst.
- Verhuurde verdeelkasten worden vooraf gecontroleerd en voorzien van documentatie, waarbij een goed georganiseerd dossier de compliance-problemen aanzienlijk vermindert.
- Een correcte CE-markering is pas geldig als alle onderliggende documenten volledig en aanwezig zijn, en komt na bevestiging van de conformiteitsprocedure op de kast of het typeplaatje.
Inhoudsopgave
- Wanneer valt een verdeelkast onder de Laagspanningsrichtlijn?
- Wie draagt de verantwoordelijkheid: fabrikant, bouwer, importeur of distributeur
- Stappenplan en documentatie vóór het aanbrengen van CE
- Welke normen en testroutes zijn relevant voor verdeelkasten?
- Lege behuizingen, samenstellingen en substantiële wijzigingen
- Hoe Stroomhuren omgaat met conformiteit bij verhuurde verdeelkasten
- Waarom samengestelde kasten vaak door de mand vallen
- Hoe Stroomhuren helpt bij tijdelijke, conforme verdeelkasten
- Bronnen
- Veelgestelde vragen
Wanneer valt een verdeelkast onder de Laagspanningsrichtlijn?
De Laagspanningsrichtlijn 2014/35/EU geldt voor elektrisch materiaal met een spanning tussen 50 en 1.000 volt wisselspanning of tussen 75 en 1.500 volt gelijkspanning. Vrijwel elke verdeelkast of schakelkast die binnen dit bereik werkt, moet CE-gemarkeerd zijn voordat ze in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt genomen.
De verplichting komt niet alleen uit de richtlijn zelf. Verordening 765/2008 legt de algemene regels vast voor CE-markering en markttoezicht, en Verordening 2019/1020 versterkt die controle verder. Samen vormen ze het juridische kader waarbinnen een fabrikant conformiteit moet aantonen.
Een veelgemaakte denkfout is dat CE iets zegt over kwaliteit. Dat is niet zo. Volgens de Blue Guide van de Europese Commissie is CE een juridische zelfverklaring van de fabrikant, geen keurmerk van een onafhankelijke instantie. De fabrikant verklaart zelf dat het product aan de eisen voldoet en draagt daar de volledige aansprakelijkheid voor.
Wie draagt de verantwoordelijkheid: fabrikant, bouwer, importeur of distributeur
Bij verdeelkasten is de rolverdeling vaak minder duidelijk dan bij een kant en klaar product. Wie componenten samenvoegt tot een werkende kast, geldt juridisch als fabrikant van dat eindproduct, ook als elk onderdeel apart al CE-gemarkeerd was.
Voor een paneelbouwer betekent dit:
- Fabrikant of samensteller: voert de conformiteitsbeoordeling uit, stelt het technisch dossier op en ondertekent de EU-conformiteitsverklaring.
- Importeur: controleert of de fabrikant buiten Europa de juiste procedure heeft gevolgd en bewaart een kopie van de documentatie.
- Distributeur: gaat na of de CE-markering en begeleidende documenten aanwezig zijn voordat het product wordt doorverkocht.
Wie standaardcomponenten koopt en ze combineert tot een nieuwe kast, kan zich niet verschuilen achter de CE-markering van de losse onderdelen. Die dekt het eindresultaat niet automatisch.
Stappenplan en documentatie vóór het aanbrengen van CE
Voordat de markering op de kast komt, doorloop je een vaste volgorde. Overslaan van een stap is de meest voorkomende oorzaak van een onvolledig dossier bij controle.
- Bepaal de toepasselijke richtlijn en normen, meestal de Laagspanningsrichtlijn met EN 61439 als technische invulling.
- Voer een risicoanalyse uit en test de kast volgens de gekozen normen.
- Stel het technisch dossier samen: ontwerptekeningen, schema’s, testrapporten, gebruikte normversies en productiecontroleprocedures.
- Onderteken de EU-conformiteitsverklaring en bewaar deze samen met het dossier voor markttoezicht.
- Breng de CE-markering fysiek aan: zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op de kast zelf of op het typeplaatje.
De inhoud van het technisch dossier volgt de opbouw die de Europese Commissie voorschrijft voor fabrikanten: productomschrijving, risicobeoordeling volgens de EN ISO 12100-benadering, testresultaten en bewijs van inbedrijfstellingstests horen er allemaal in.
Pro-tip: bewaar testcertificaten en schema’s digitaal én op naam van het specifieke kastnummer, zodat je bij een steekproef binnen enkele minuten het juiste dossier kunt tonen.
Voor de praktische inspectiekant van dit proces biedt de gids voor veilig werken met verdeelkasten aanvullende controlepunten, en de gids over risicoanalyse bij stroominstallaties werkt de risicobeoordeling verder uit.
Welke normen en testroutes zijn relevant voor verdeelkasten?
Twee normen zijn in de praktijk bepalend. EN 61439 geldt voor complete eindcombinaties, dus de kast zoals die uiteindelijk wordt geleverd en aangesloten. EN 62208 dekt lege behuizingen als aparte beoordelingsnorm, nog voordat er componenten in zitten.
Alleen bij complexere of risicovollere toepassingen is toetsing door een aangemelde instantie vereist. Die externe toetsing kost extra tijd en budget, maar is voor een gewone verdeelkast in een bouw- of eventcontext meestal niet nodig als de interne tests en documentatie op orde zijn.
Lege behuizingen, samenstellingen en substantiële wijzigingen
Zodra je componenten toevoegt, ben je juridisch de fabrikant van een nieuw eindproduct en moet je de conformiteit van dat geheel opnieuw aantonen.
Hetzelfde geldt bij wijzigingen aan een bestaande kast. Een aanpassing die essentiële veiligheidskenmerken raakt, zoals een andere beveiliging, een gewijzigde stroomsterkte of een aangepaste behuizing, kan de kast tot een “nieuw product” maken. In dat geval herhaal je de risicobeoordeling, werk je het technisch dossier bij en onderteken je een nieuwe conformiteitsverklaring. Een kleine cosmetische aanpassing vraagt dat niet, maar bij twijfel is een korte herbeoordeling goedkoper dan een probleem bij markttoezicht.
Hoe Stroomhuren omgaat met conformiteit bij verhuurde verdeelkasten
Bij Stroomhuren en Elyfo wordt elke verhuurde verdeelkast gecontroleerd op typeplaatje, algemene staat en aanwezige teststickers voordat die de deur uitgaat. De onderliggende conformiteitsverklaring wordt intern bewaard, zodat een klant die vraagt om documentatie die snel kan krijgen.
Bij uitlevering wordt kort doorgenomen wat de klant ontvangt en welke documenten daarbij horen, zodat er geen onduidelijkheid ontstaat over wie waarvoor verantwoordelijk is tijdens het project. Intern werkt dat het best met een vaste archiveringstermijn per kast en een duidelijke koppeling tussen kastnummer en dossier, zodat een dossier nooit los raakt van het fysieke materiaal.
Waarom samengestelde kasten vaak door de mand vallen
De meeste compliance-gaten ontstaan niet bij nieuwe, volledig geteste kasten, maar bij samenstellingen: iemand voegt een extra groep toe, vervangt een component, en vergeet dat dit de conformiteit van het geheel opnieuw ter discussie stelt. Een systematisch technisch dossier per kastnummer en een vaste eindcontrole voordat een kast het pand verlaat, voorkomen het merendeel van die problemen. Simpele discipline werkt hier beter dan extra papierwerk achteraf.
Hoe Stroomhuren helpt bij tijdelijke, conforme verdeelkasten
Wie snel een gekeurde verdeelkast nodig heeft voor een bouwproject, event of technische installatie, hoeft niet zelf een compleet compliance-traject op te zetten. Verhuur van verdeelkasten, kabels, aardingsmaterialen en meetapparatuur die conform de geldende Europese normen zijn, met documentatie die op aanvraag beschikbaar is.
- Snelle offerte: een voorstel op maat, afgestemd op je project, meestal binnen korte tijd beschikbaar.
- 24/7 bereikbaarheid: inclusief een nachtsas voor afhalen en terugbrengen buiten kantooruren.
- Vast aanspreekpunt: een contactpersoon om de communicatie helder te houden gedurende het traject.
Naast losse verdeelkasten is ook volledige installatiebemiddeling en dry hire mogelijk, zodat je zelf kunt kiezen hoeveel begeleiding gewenst is. Bekijk het aanbod op de pagina voor verdeelkasten huren of neem contact op voor een offerte op maat.
Veelgestelde vragen
Wanneer is CE-markering verplicht voor een verdeelkast?
CE-markering is verplicht zodra een verdeelkast binnen het spanningsbereik van de Laagspanningsrichtlijn valt en op de Europese markt in de handel wordt gebracht of in gebruik wordt genomen. Dat geldt voor zowel nieuw geproduceerde kasten als kasten die uit componenten worden samengesteld.
Op welke producten is CE-markering verplicht?
CE-markering geldt voor elektrisch materiaal binnen het spanningsbereik van de Laagspanningsrichtlijn, waaronder verdeelkasten, schakelkasten en losse behuizingen die als eindproduct in de handel komen. Onderdelen die zelf niet los worden verkocht, maar deel uitmaken van een groter geheel, vallen onder de conformiteit van dat geheel.
Wat is de juiste CE-markering voor een verdeelkast?
Een juiste CE-markering is zichtbaar, leesbaar en onuitwisbaar op de kast of het typeplaatje aangebracht, en wordt pas geplaatst nadat de conformiteitsbeoordeling, het technisch dossier en de EU-conformiteitsverklaring compleet zijn. Zonder die onderliggende documentatie is een CE-teken juridisch niet geldig, ongeacht hoe het eruitziet.
Hoeveel kost een CE-markeringstraject voor een verdeelkast?
De kosten hangen af van het aantal tests, de complexiteit van de kast en of een aangemelde instantie moet worden ingeschakeld. Voor standaardkasten die via interne fabricagecontrole en EN 61439-tests worden beoordeeld, blijven de kosten doorgaans beperkt tot documentatie en testtijd, terwijl externe toetsing door een aangemelde instantie extra tijd en budget vraagt.
